Vi Söllidäävin

Eylemler

 

Eylemler dilin en önemli yapısıdır. Vi Söllidäävin'de bir eylem iki farklı gruba üyedir. Bu gruplardan birincisi Erillik-Dişillik Grubu diğeri Eylem Tipi Grubu'dur. Eylemin eril veya dişil oluşu karakteristiktir ve bilinir. Tipi ise aşağıdaki gibi -mak(-mek) eklerinin karşılığı olan ekler belirler.

I. Tip Eylemler
-va(-vä) eylemlik ekini alan eylemlerdir. Kişi Çekimleri aşağıdaki gibidir.
Eril Eylem için: 

1.tekil kişi -n(erkek),-s(bayan) 
2.tekil kişi -t(erkek),-l(kadın) 
3.tekil kişi 
1.çoğul kişi -cå(-cø) 
2.çoğul kişi -r 
3.çoğul kişi -vet 

Dişil Eylem için:

1.tekil kişi -n(erkek),-s(bayan)
2.tekil kişi -c(erkek),-v(bayan)
3.tekil kişi -m
1.çoğul kişi -nä(-na)
2.çoğul kişi -hy(-hu)
3.çoğul kişi -jö(-jo)

II. Tip Eylemler
-e,-a(-ä) eylemlik eklerinden birini alan eylemlerdir. Kişi Çekimleri aşağıdaki gibidir.
Eril Eylem için: 

1.tekil kişi -p(erkek),-de(bayan) 
2.tekil kişi -he(erkek),-lin(kadın) 
3.tekil kişi 
1.çoğul kişi -tå(-tø) 
2.çoğul kişi -räi(-rai) 
3.çoğul kişi -caa(-cää) 

Dişil Eylem için:

1.tekil kişi -n(erkek),-s(bayan)
2.tekil kişi -t(erkek),-l(bayan)
3.tekil kişi 
1.çoğul kişi -cå(-cø)
2.çoğul kişi -r
3.çoğul kişi -våt(-vøt) 

 

III. Tip Eylemler
-cai(-cäi) eylemlik ekini alan eylemlerdir. Kişi Çekimleri aşağıdaki gibidir.
Eril Eylem için: 

1.tekil kişi -n(erkek),-s(bayan) 
2.tekil kişi -c(erkek),-v(kadın) 
3.tekil kişi 
1.çoğul kişi -na(-nä) 
2.çoğul kişi -hy(-hu) 
3.çoğul kişi -ce 

Dişil Eylem için:

1.tekil kişi -n(erkek),-s(bayan)
2.tekil kişi -t(erkek),-l(bayan)
3.tekil kişi 
1.çoğul kişi -cå(-cø)
2.çoğul kişi -r
3.çoğul kişi -vu(-vy)

Eylemlerin bazılarının aynı zamanda ikinci halleri de vardır.

 

Adıllar

 

ADILLAR

Kişi Adılları
Ben: Min(erkek),Tin(bayan)
Sen: Sinø(erkek),Cöne(bayan)
O: Hään
Biz: Mee
Siz: See
Onlar: Hee

Ek alabilen halleri
Ben: min-,tin-
Sen: sin-,cön-
O: hän-
Biz: mör-
Siz: sur-
Onlar: her-

Not: Özne durumunda kişi adılları genelde söylenmez

Örnek: Lääj ärjøc cöncin sämøn min. (Ben[erkek] sana[bayan] bir kitap alacağım)

İyelik Adılları

Benim: Minän, Tinän 
Senin: Sinøn, Cönän
Onun: Hänän
Bizim Meen
Sizin: Seen
Onların: Heen

İyelik adılları gelende kullanılmaz iyelik ekleri kullanılır.
-m: -n
-n: -m
-i: -r
-miz: -j
-niz: -ni
-leri: -l

Benimki: minjyy, tinjyy

Seninki: sinjyy, cönjyy

Onunki: hänjyy

Bizimki: mörjyy

Sizinki: surjuu

Onlarınki: herjyy

 

Dönüşlülük Adılı

Kendi: tåa

Kendi-m: tåan

Kendi-n: tåam

Kendi-si: tåar

Kendi-miz: tåaj

Kendi-niz: tåani

Kendi-leri: tåal